Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026

 Iannis Xenakis)έλληνας πρωτοπόρος συνθέτης, αρχιτέκτονας και μηχανικός, γνωστός για την εφαρμογή μαθηματικών μοντέλων (θεωρία πιθανοτήτων, σύνολα) στη μουσική σύνθεση

  •  Εισήγαγε τη «στοχαστική μουσική», χρησιμοποιώντας μαθηματικές έννοιες όπως η ακολουθία Φιμπονάτσι, η θεωρία των συνόλων και η θερμοδυναμική για να δημιουργήσει δομές ήχου.
  •  Έργα: Μεταστάσεις (Metastaseis), Πιαιάδες (Pléïades), Ψάπφα (Psappha), Persephassa.
  •  Σχεδίασε το Περίπτερο της Philips στην Expo '58 στις Βρυξέλλες και συνεργάστηκε στο μοναστήρι Sainte-Marie de La Tourette.
  •  Δημιούργησε τα «πολύτοπα» (polytopes), οπτικοακουστικές παραστάσεις σε ειδικούς χώρους.
  •  Έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας στη Γαλλία, έχοντας καταδικαστεί σε θάνατο στην Ελλάδα, ενώ υπήρξε ενεργός αντιστασιακός κατά την περίοδο 1941-1944.
Ήταν ιδρυτής του Κέντρου Ερευνών Μαθηματικής και Αυτοματοποιημένης Μουσικής (CEMAMu) στο Παρίσι.

Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026

 



Πιότρ Τσαϊκόφσκι




Ο Πιότρ Ιλίτς Τσαϊκόφσκι (7 Μαΐου, 1840 -- 6 Νοεμβρίου, 1893Οκτωβρίου) ήταν ρώσος συνθέτης της ρομαντικής εποχής. Όσο το ύφος του διευρυνόταν,ο Τσαϊκόφσκι έγραψε μουσική σε ένα μεγάλο φάσμα ειδών, συμπεριλαμβανομένων συμφωνίας, όπερας, μπαλέτου, οργανικής μουσικής, μουσικής δωματίου και τραγουδιού. Έγραψε μερικά από τα πιο δημοφιλή ορχηστρικά και θεατρικά μουσικά έργα στο σύγχρονο κλασικό ρεπερτόριο, όπως τα μπαλέτα Η λίμνη των κύκνων, Η Ωραία Κοιμωμένη και Ο Καρυοθραύστης, η Ουβερτούρα 1812, το Πρώτο Κοντσέρτο για Πιάνο, επτά συμφωνίες και η όπερα Ευγένιος Ονέγκιν.

Ο Τσαϊκόφσκι γεννήθηκε σε μια μεσοαστική οικογένεια. Η εκπαίδευση που έλαβε τον προετοίμασε για δημόσιο υπάλληλο παρά την πρώιμη μουσική ανάπτυξη που είχε επιδείξει. Ενάντια στις επιθυμίες της οικογένειάς του αποφάσισε να ακολουθήσει καριέρα στη μουσική και το 1862 μπήκε στο Ωδείο της
Αγίας Πετρούπολης, από όπου αποφοίτησε το 1865. Αυτή η τυπική εκπαίδευση με πολλές επιρροές από τη Δύση, τον ξεχώρισε από τη σύγχρονή του εθνικιστική κίνηση, υλοποιημένη από μια ομάδα νεαρών Ρώσων συνθετών γνωστοί ως Η Ομάδα των Πέντε, με τους οποίους ο Τσαϊκόφσκι μία ανάμεικτη επαγγελματική σχέση καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας του.

Αν και απόλαυσε πολλές επιτυχίες, δεν ήταν ποτέ συναισθηματικά ασφαλής και η ζωή του ήταν διάστικτη με προσωπικές κρίσεις και περιόδους κατάθλιψης. Παράγοντες που συντέλεσαν σε αυτό ήταν η καταπιεσμένη του ομοφυλοφιλία και ο φόβος της διαπόμπευσης, ο καταστροφικός του γάμος και η ξαφνική κατάρρευση της μοναδικής διηνεκούς σχέσης στην ενήλικη ζωή του, της δεκατριάχρονης σχέσης του με την πλούσια χήρα Ναντέτστντα φον Μεκ. Εν μέσω προσωπικών αναταραχών η φήμη του Τσαϊκόφσκι μεγάλωνε. Τιμήθηκε από τον Τσάρο, του χορηγήθηκε ισόβια σύνταξη και εγκωμιαζόταν στα μουσικά μέγαρα όλου του κόσμου. Ο ξαφνικός του θάνατος σε ηλικία 53 ετών αποδίδεται γενικά σε χολέρα αλλά κάποιοι τον αποδίδουν σε αυτοκτονία.[1]

Αν και είναι διαχρονικά δημοφιλής στο φιλόμουσο κοινό όλου του κόσμου. ο Τσαϊκόφσκι έχει κατά καιρούς επικριθεί σκληρά από κριτικούς, μουσικούς και συνθέτες. Παρόλ' αυτά, η φήμη του ως ένας σημαντικός και αξιόλογος συνθέτης θεωρείται πλέον γενικά απρόσβλητη.[2] Στις αρχές και στα μέσα του 20ου αιώνα, οι δυτικοί κριτικοί απέρριπταν τη μουσική του ως κοινή και με έλλειψη υψηλού πνεύματος, αλλά αυτή η περιφρόνηση έχει κατά μεγάλο μέρος εξαλειφθεί.

Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026

 

Φωνές (1904)

Ιδανικές φωνές κι αγαπημένες
εκείνων που πέθαναν, ή εκείνων που είναι
για μας χαμένοι σαν τους πεθαμένους.

Κάποτε μες στα όνειρά μας ομιλούνε·
κάποτε μες στην σκέψι τες ακούει το μυαλό.

Και με τον ήχο των για μια στιγμή επιστρέφουν
ήχοι από την πρώτη ποίηση της ζωής μας –

σα μουσική, την νύχτα, μακρυνή, που σβύνει.


Κωνσταντίνος Καβάφης